Hər fəslin özünəməxsus gözəllikləri olduğu kimi, özünəməxsus da yeməkləri, mövsümə uyğun mətbəx nümunələri var. Yaz fəsillərin bəzəkli gəlini, erkən yaz isə bu gəlinin baş tacıdır.

Qışda zəif düşən insan orqanizmi yazın təbii nemətləri ilə yenidən canlanır. İlk növbədə üz tutduğumuz erkən yazın təbii neməti sayılan çöl pencərləri olur. Dağlarımızın məhsulu o qədər çoxdur ki, yığdıqca tükənmir, artıb-çoxalır. Dağ pencərlərindən müxtəlif cür yeməklər,o cümlədən  qutab və kətələr bişirilir.

Süfrələrimizin soyuq qəlyanaltısı sayılan kətələrin hazırlanması qaydasından söhbət açmaq istəyirəm. Kətə milli mətbəximizdə həmişə hazırlanan yeməkdir. Qadınlar günorta yeməyi zamanı süfrəyə isti-isti kətələr gətirməyi özlərinə bir fəxr bilir, bişirdikləri kətəyə ondan dadanların verdiyi qiymətlə qürurlanıblar.

Bölgələrimizdə kətə müxtəlif cür hazırlanır. Dağ kəndlərində ən çox kətə çirişdən  hazırlanır. Dağlardan yığılan çiriş arıtlanır, yuyulur, xırda-xırda doğranır. Doğranmış çiriş duzla ovulur. Süzgəcə qoyulur ki, suyu süzülsün. Kətə xəmiri hazırlamaq üçün un, süd, yağ, duz götürülür. Bərk xəmir yoğrulur. Xəmir özünü tutana qədər suyu süzülmüş çirişdən içlik hazırlanır. İçliyə dağ kəvəri, quzuqulağı qatılır. Xəmirdən xırda kündələr salınır. Oxlovla yayılan kündələr balaca lavaş formasında olur. İçərisinə hazır içlik əlavə olunur. Kənarları üstünə qatlanır. Təndirə yapılan kətənin aşağı tərəfi üçkünc formasına salınır. Aradan açıq olan yer “şırran” adlanır. Kətə üçün üzlük hazırlanır. Yumurta sındırılır, oraya azacıq duru yağ əlavə olunur. Hazır üzlük təndirə yapılacaq kətələrin üzərinə çəkilir. İsti bada yapılan kətənin hər iki üzü qızarır. İsti kətənin buğu çəkiləndən sonra “şırran” deyilən yerdən kətənin içərisinə zövqə görə kərə yağı və ya xama əlavə olunur. Bişmiş xama əlavə olunan kətə çox ləzzətli olur.

Yaylaqda olan qadınlar çox vaxt sacda kətə bişirirlər. Yoğrulan xəmir ərsəyə gələnə qədər ocaq qalanır. Kətə bişirilən sac tərsinə qoyulur. Közün sacdakı kətəni yandırmaması üçün ocaqlar  buxarı formasında təmizlənir, qurulur.  Belə ocaqda bişən kətənin hər yeri eyni qaydada olur. Sac kətəsi üçün üzlük hazırlanmır.

Bəzi bölgələrdə erkən yazda çıxan otlardan da kətə hazırlanır. Həyətdən  cincilim, quşəppəyi, qırxbuğum, gicitkən, əvəlik yığılır, təmizlənib yuyulur, doğranır. İçərisinə isladılmış lavaşa, doğranmış soğan, duz, istiot əlavə olunur. Hazırlanan içlik balaca lavaşların arasına qoyulur, kənarları bükülür, təndirdə və ya sacda bişirilir. Sacda bişən kətənin buğu öz içərisində qalır, kətə çox dadlı olur.

Kətə hazırlanarkən xəstələr də yaddan çıxarılmır. Mədə-bağırsağında problem olanlar üçün ən çox qırxbuğumdan kətə bişirilir. Xalq arasında qırxbuğum mədə və ürək xəstəliklərinin dərmanı hesab olunur. Kətəyə əlavə olunan dağ kəvəri də ürək xəstəliyinə yaxşı təsir edir. Quzuqulağı  arterial təzyiqə kömək edir, onu normal saxlayır.

Min bir dərdin dərmanı hesab edilən otlardan hazırlanan kətələr milli mətbəximizin qəlyanaltı kimi təqdim olunan yeməklərindəndir.

Kətə hazırlanması xalqımızın birlik və mehribanlığını sübut edir. Bir həyətdə salınan təndirin tüstüsünə bir neçə qonşu yığışıb kətə yapar. Hazırlanan kətədən qonşulara da pay tutulması ailələrimizdə olan qayğıkeşlik və sədaqətin nümunəsidir. Növbar yaz yeməkləri hazırlananda evindən kənarda olanlara kətə göndərilməsi ailədə qadının öz ocağına bağlılığının bariz nümunəsidir.

Naxçıvanda kətə festivalının keçirilməsi milli mətbəximizin yeməklərinə verilən qiymətdir. Bərəkətli süfrələrimizin dadlı təamları nuşcanlıqla yeyilir. Qoy həmişə halallıqla əldə edilən nemətlərimiz süfrələrimizi bəzəsin. Zəngin mətbəximizin dadlı yeməkləri sizə sağlam bədən, pak duyğular, nikbin günlər bəxş etsin.                                               

                                                                       Alcəfər Nurməmmədov

                                                                           “Arazın səsi” qəzeti

HÜQUQ GUŞƏSİ

HÜQUQ GÜŞESİ

Bölmənin digər xəbərləri

Geriyə İrəli

Azərbaycan Ordusunun generalı vəfat edib

10-08-2020-12-11 Xəbərlər

Azərbaycan Ordusunun generalı vəfat edib

Azərbaycan Ordusuna ağır itki üz verib. General-leytenant Məmmədov Fuad Nadir oğ...

Peşə təhsili müəssisələrinə sənəd qəbuluna start verilir

10-08-2020-11-19 Xəbərlər

Peşə təhsili müəssisələrinə sənəd qəbuluna start verilir

Bu gün 2020/2021-ci tədris ili üzrə dövlət peşə təhsili müəssisələrinə sənəd qəb...

Qədim yeraltı tikili-40 pillə çeşməsi

09-08-2020-19-57 Xəbərlər

Qədim yeraltı tikili-40 pillə çeşməsi

Ordubad şəhərindəki 40 pillə çeşməsi yer altında inşa olunmuş çox maraqlı su mən...

Muxtar respublikada təhsil sahəsində quruculuq işləri uğurla davam edir

09-08-2020-16-37 Xəbərlər

Muxtar respublikada təhsil sahəsində quruculuq işləri uğurla davam edir

Altıncı çağırış Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin birinci sessiyasında...

El sənətini yaşadanlar

09-08-2020-13-20 Xəbərlər

El sənətini yaşadanlar

Xalqımızın ən qiymətli sərvəti olan, minilliklər boyu təşəkkül tapan adət-ənənəl...

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

08-08-2020-17-40 Xəbərlər

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

Naxçıvan Muxtar Respublikasında avqustun 9-na gözlənilən hava proqnozu açıqlanıb...

Naxçıvanda gənc sərhədçilərin andiçmə mərasimi keçirildi - VİDEO

08-08-2020-16-20 Xəbərlər

Naxçıvanda gənc sərhədçilərin andiçmə mərasimi keçirildi - VİDEO

Son illər həyata keçirilən ardıcıl tədbirlər nəticəsində sərhəd diviziyasının ma...

Əlahiddə Ümumqoşun Orduda gənc əsgərlərin hərbi andiçmə mərasimi keçirilib - VİDEO

08-08-2020-15-30 Xəbərlər

Əlahiddə Ümumqoşun Orduda gənc əsgərlərin hərbi andiçmə mərasimi keçirilib - VİDEO

NUHÇIXAN İnformasiya Agentliyi xəbər verir ki, Əlahiddə Ümumqoşun Orduda gənc əs...

Muxtar respublikada fövqəladə hallara hazırlıq işləri davam etdirilir

08-08-2020-15-09 Xəbərlər

Muxtar respublikada fövqəladə hallara hazırlıq işləri davam etdirilir

Muxtar respublikada pandemiyaya qarşı profilaktik tədbirlər davam etdirilərək Na...

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

08-08-2020-13-31 Xəbərlər

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

NUHÇIXAN İnformasiya Agentliyi muxtar respublikamızın ictimai-mədəni, sosial-iqt...

Naxçıvana təyyarə reyslərinin artırılması ilə bağlı yaxın vaxtlarda qərar veriləcək

08-08-2020-11-48 Xəbərlər

Naxçıvana təyyarə reyslərinin artırılması ilə bağlı yaxın vaxtlarda qərar veriləcək

“Naxçıvana təyyarə reyslərinin artırılması ilə bağlı yaxın zamanlarda qərar qəbu...

Azərbaycanda koronavirusa yoluxma hallarının 56,3 faizi paytaxtın payına düşür

08-08-2020-10-33 Xəbərlər

Azərbaycanda koronavirusa yoluxma hallarının 56,3 faizi paytaxtın payına düşür

Azərbaycanda yeni növ koronavirus (COVID-19) infeksiyasına bölgələr üzrə yoluxma...

Polkovnik Vaqif Dərgahlı: Sarkisyan öz canını qurtarmaq üçün çürük saman çöpündən yapışır

08-08-2020-09-00 Xəbərlər

Polkovnik Vaqif Dərgahlı: Sarkisyan öz canını qurtarmaq üçün çürük saman çöpündən yapışır

Uzun sürən sükutdan sonra Ermənistanın üçüncü prezidenti Serj Sarkisyanın 2016-c...

Naxçıvan Dövlət Universiteti beynəlxalq layihəyə imza atıb

07-08-2020-18-57 Xəbərlər

Naxçıvan Dövlət Universiteti beynəlxalq layihəyə imza atıb

“Rusiya Federasiyası, Qazaxıstan və Azərbaycanda səhiyyədə strateji keyfiyyət me...

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

07-08-2020-17-29 Xəbərlər

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

Naxçıvan Muxtar Respublikasında avqustun 8-nə gözlənilən hava proqnozu açıqlanıb...

Püstə bağlarına qulluq göstərilib

07-08-2020-16-30 Xəbərlər

Püstə bağlarına qulluq göstərilib

NUHÇIXAN İnformasiya Agentliyi xəbər verir ki, Ekologiya və Təbii Sərvətlər Nazi...

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

07-08-2020-15-10 Xəbərlər

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

NUHÇIXAN İnformasiya Agentliyi muxtar respublikamızın ictimai-mədəni, sosial-iqt...

Naxçıvantravel yeni saytını təqdim edib

07-08-2020-14-51 Xəbərlər

Naxçıvantravel yeni saytını təqdim edib

NUHÇIXAN İnformasiya Agentliyi xəbər verir ki, turistlər bu saytda Naxçıvanla ba...

Qəbul imtahanlarının ikinci mərhələsinin qrafiki elan edilib

07-08-2020-13-58 Xəbərlər

Qəbul imtahanlarının ikinci mərhələsinin qrafiki elan edilib

Dövlət İmtahan Mərkəzi (DİM) tərəfindən avqustun 13-də və 14-də keçiriləcək qəbu...

Muxtar respublikada istehsal olunan məhsullar 10-dan artıq ölkəyə ixrac olunur

07-08-2020-13-30 Xəbərlər

Muxtar respublikada istehsal olunan məhsullar 10-dan artıq ölkəyə ixrac olunur

2020-ci ilin muxtar respublikada “İxrac ili” elan olunması istehsal olunan məhsu...

Çimərlik futbolu üzrə ilk muxtar respublika çempionatı

07-08-2020-12-50 Xəbərlər

Çimərlik futbolu üzrə ilk muxtar respublika çempionatı

Muxtar respublikada çimərlik futbolu üzrə ilk çempionat keçirilir. Ötən gün star...

“Naxçıvan könüllüləri” web-saytının təqdimatı keçirildi

07-08-2020-09-56 Xəbərlər

“Naxçıvan könüllüləri” web-saytının təqdimatı keçirildi

NUHÇIXAN İnformasiya Agentliyi xəbər verir ki, bu münasibətlə Gənclər Mərkəzində...

Sosial qayğıya ehtiyacı olan 133 ailənin özünüməşğulluğu təmin edilib

07-08-2020-09-18 Xəbərlər

Sosial qayğıya ehtiyacı olan 133 ailənin özünüməşğulluğu təmin edilib

NUHÇIXAN İnformasiya Agentliyi xəbər verir ki, Naxçıvan Muxtar Respublikası Əmək...

2002-ci il avqustun 7-də AMEA Naxçıvan Bölməsi təsis edilib

07-08-2020-00-00 Xəbərlər

2002-ci il avqustun 7-də AMEA Naxçıvan Bölməsi təsis edilib

Naxçıvanın elm məbədində əldə edilən uğurlar elmə göstərilən qayğının təntənəsid...

Naxçıvanda arıçılar bal süzümünə başlayıb - VİDEO

06-08-2020-18-02 Xəbərlər

Naxçıvanda arıçılar bal süzümünə başlayıb - VİDEO

Naxçıvan balı öz dadı, tamı, üstün keyfiyyətlərinə görə Azərbaycanda, eyni zaman...

Naxçıvanda keçirilən Azərbaycan-Türkiyə birgə təlimləri davam edir - VİDEO

06-08-2020-17-39 Xəbərlər

Naxçıvanda keçirilən Azərbaycan-Türkiyə birgə təlimləri davam edir - VİDEO

Naxçıvanda keçirilən Azərbaycan-Türkiyə birgə genişmiqyaslı döyüş atışlı taktiki...

Bakı-Naxçıvan reyslərinə bilet satışı yeni üsulla həyata keçiriləcək

06-08-2020-15-00 Xəbərlər

Bakı-Naxçıvan reyslərinə bilet satışı yeni üsulla həyata keçiriləcək

Bu gündən etibarən AZAL-ın Bakı-Naxçıvan marşrutu üzrə reyslərinə aviabilet satı...

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

06-08-2020-14-35 Xəbərlər

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

NUHÇIXAN İnformasiya Agentliyi muxtar respublikamızın ictimai-mədəni, sosial-iqt...

Müdafiə Nazirliyi: Avqustun 9-da keçiriləcək andiçmə mərasimində valideynlərin iştirakı qadağandır

06-08-2020-14-27 Xəbərlər

Müdafiə Nazirliyi: Avqustun 9-da keçiriləcək andiçmə mərasimində valideynlərin iştirakı qadağandır

Avqustun 9-da Azərbaycan Ordusunun təlim hissə və bölmələrində gənc əsgərlərin a...

Muxtar respublikada yaradılan yeni meliorasiya və irriqasiya sistemləri aqrar sektorun inkişafını təmin edir

06-08-2020-13-50 Xəbərlər

Muxtar respublikada yaradılan yeni meliorasiya və irriqasiya sistemləri aqrar sektorun inkişafını təmin edir

Muxtar respublikada meliorasiya və irriqasiya sistemlərinin yenidən qurulması sa...