Hər fəslin özünəməxsus gözəllikləri olduğu kimi, özünəməxsus da yeməkləri, mövsümə uyğun mətbəx nümunələri var. Yaz fəsillərin bəzəkli gəlini, erkən yaz isə bu gəlinin baş tacıdır.

Qışda zəif düşən insan orqanizmi yazın təbii nemətləri ilə yenidən canlanır. İlk növbədə üz tutduğumuz erkən yazın təbii neməti sayılan çöl pencərləri olur. Dağlarımızın məhsulu o qədər çoxdur ki, yığdıqca tükənmir, artıb-çoxalır. Dağ pencərlərindən müxtəlif cür yeməklər,o cümlədən  qutab və kətələr bişirilir.

Süfrələrimizin soyuq qəlyanaltısı sayılan kətələrin hazırlanması qaydasından söhbət açmaq istəyirəm. Kətə milli mətbəximizdə həmişə hazırlanan yeməkdir. Qadınlar günorta yeməyi zamanı süfrəyə isti-isti kətələr gətirməyi özlərinə bir fəxr bilir, bişirdikləri kətəyə ondan dadanların verdiyi qiymətlə qürurlanıblar.

Bölgələrimizdə kətə müxtəlif cür hazırlanır. Dağ kəndlərində ən çox kətə çirişdən  hazırlanır. Dağlardan yığılan çiriş arıtlanır, yuyulur, xırda-xırda doğranır. Doğranmış çiriş duzla ovulur. Süzgəcə qoyulur ki, suyu süzülsün. Kətə xəmiri hazırlamaq üçün un, süd, yağ, duz götürülür. Bərk xəmir yoğrulur. Xəmir özünü tutana qədər suyu süzülmüş çirişdən içlik hazırlanır. İçliyə dağ kəvəri, quzuqulağı qatılır. Xəmirdən xırda kündələr salınır. Oxlovla yayılan kündələr balaca lavaş formasında olur. İçərisinə hazır içlik əlavə olunur. Kənarları üstünə qatlanır. Təndirə yapılan kətənin aşağı tərəfi üçkünc formasına salınır. Aradan açıq olan yer “şırran” adlanır. Kətə üçün üzlük hazırlanır. Yumurta sındırılır, oraya azacıq duru yağ əlavə olunur. Hazır üzlük təndirə yapılacaq kətələrin üzərinə çəkilir. İsti bada yapılan kətənin hər iki üzü qızarır. İsti kətənin buğu çəkiləndən sonra “şırran” deyilən yerdən kətənin içərisinə zövqə görə kərə yağı və ya xama əlavə olunur. Bişmiş xama əlavə olunan kətə çox ləzzətli olur.

Yaylaqda olan qadınlar çox vaxt sacda kətə bişirirlər. Yoğrulan xəmir ərsəyə gələnə qədər ocaq qalanır. Kətə bişirilən sac tərsinə qoyulur. Közün sacdakı kətəni yandırmaması üçün ocaqlar  buxarı formasında təmizlənir, qurulur.  Belə ocaqda bişən kətənin hər yeri eyni qaydada olur. Sac kətəsi üçün üzlük hazırlanmır.

Bəzi bölgələrdə erkən yazda çıxan otlardan da kətə hazırlanır. Həyətdən  cincilim, quşəppəyi, qırxbuğum, gicitkən, əvəlik yığılır, təmizlənib yuyulur, doğranır. İçərisinə isladılmış lavaşa, doğranmış soğan, duz, istiot əlavə olunur. Hazırlanan içlik balaca lavaşların arasına qoyulur, kənarları bükülür, təndirdə və ya sacda bişirilir. Sacda bişən kətənin buğu öz içərisində qalır, kətə çox dadlı olur.

Kətə hazırlanarkən xəstələr də yaddan çıxarılmır. Mədə-bağırsağında problem olanlar üçün ən çox qırxbuğumdan kətə bişirilir. Xalq arasında qırxbuğum mədə və ürək xəstəliklərinin dərmanı hesab olunur. Kətəyə əlavə olunan dağ kəvəri də ürək xəstəliyinə yaxşı təsir edir. Quzuqulağı  arterial təzyiqə kömək edir, onu normal saxlayır.

Min bir dərdin dərmanı hesab edilən otlardan hazırlanan kətələr milli mətbəximizin qəlyanaltı kimi təqdim olunan yeməklərindəndir.

Kətə hazırlanması xalqımızın birlik və mehribanlığını sübut edir. Bir həyətdə salınan təndirin tüstüsünə bir neçə qonşu yığışıb kətə yapar. Hazırlanan kətədən qonşulara da pay tutulması ailələrimizdə olan qayğıkeşlik və sədaqətin nümunəsidir. Növbar yaz yeməkləri hazırlananda evindən kənarda olanlara kətə göndərilməsi ailədə qadının öz ocağına bağlılığının bariz nümunəsidir.

Naxçıvanda kətə festivalının keçirilməsi milli mətbəximizin yeməklərinə verilən qiymətdir. Bərəkətli süfrələrimizin dadlı təamları nuşcanlıqla yeyilir. Qoy həmişə halallıqla əldə edilən nemətlərimiz süfrələrimizi bəzəsin. Zəngin mətbəximizin dadlı yeməkləri sizə sağlam bədən, pak duyğular, nikbin günlər bəxş etsin.                                               

                                                                       Alcəfər Nurməmmədov

                                                                           “Arazın səsi” qəzeti

HÜQUQ GUŞƏSİ

HÜQUQ GÜŞESİ

Bölmənin digər xəbərləri

Geriyə İrəli

Sədərəkdə dezinfeksiya və tibbi profilaktika tədbirləri davam edir

28-03-2020-16-27 Xəbərlər

Sədərəkdə dezinfeksiya və tibbi profilaktika tədbirləri davam edir

Yaz və payız aylarında kəskin respirator virus infeksiyalarının artıb çoxalması ...

Qarğıdalı iqtisadi səmərə verən bitkilərdəndir-VİDEO

28-03-2020-15-59 Xəbərlər

Qarğıdalı iqtisadi səmərə verən bitkilərdəndir-VİDEO

Şərur rayonunun münbit torpaqlarında qarğıdalı bitkisi yaxşı inkişaf edir.

Prezident İlham Əliyev Bakıda “Yeni klinika” tibb müəssisəsinin açılışında iştirak edib-YENİLƏNİB

28-03-2020-15-32 Xəbərlər

Prezident İlham Əliyev Bakıda “Yeni klinika” tibb müəssisəsinin açılışında iştirak edib-YENİLƏNİB

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev və birinci xanım Mehriban Əli...

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

28-03-2020-14-54 Xəbərlər

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

Naxçıvan Muxtar Respublikasında martın 29-na gözlənilən hava proqnozu açıqlanıb....

Şərur rayonunda yeni innovativ dərnəklər yaradılıb

28-03-2020-14-28 Xəbərlər

Şərur rayonunda yeni innovativ dərnəklər yaradılıb

Naxçıvan Muxtar Respublikası Təhsil Nazirliyi Şərur Şəhər Fizika-Riyaziyyat Təma...

Çirişin bilmədiyimiz faydaları

28-03-2020-12-40 Xəbərlər

Çirişin bilmədiyimiz faydaları

Muxtar respublikanın iqlim şəraiti burada müxtəlif minerallar, vitaminlərlə zəng...

Təhlükəsizliyimizin keşiyindəki təhlükəsizlik orqanları

28-03-2020-11-48 Xəbərlər

Təhlükəsizliyimizin keşiyindəki təhlükəsizlik orqanları

Yaxud, sədaqət, vicdan, cəmiyyət və dövlət qarşısında məsuliyyət.

Muxtar respublika ərazisində olan su ambarlarında 155 milyon kubmetr su ehtiyyatı vardır-VİDEO

28-03-2020-10-48 Xəbərlər

Muxtar respublika ərazisində olan su ambarlarında 155 milyon kubmetr su ehtiyyatı vardır-VİDEO

Muxtar respublikada yaz suvarma mövsümünə hazırlıq diqqət mərkəzindədir. Bu mövs...

“Naxçıvanın muxtariyyəti tarixdə və günümüzdə” kitabı çapdan çıxıb

28-03-2020-10-20 Xəbərlər

“Naxçıvanın muxtariyyəti tarixdə və günümüzdə” kitabı çapdan çıxıb

NUHÇIXAN xəbər verir ki, ötən il Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisi Sədrin...

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

28-03-2020-09-52 Xəbərlər

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

NUHÇIXAN muxtar respublikamızın ictimai-mədəni, sosial-iqtisadi yeniliklərini tə...

Xoşqədəm Hidayətqızı Naxçıvan Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fonduna pul ayırdı

27-03-2020-23-07 Xəbərlər

Xoşqədəm Hidayətqızı Naxçıvan Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fonduna pul ayırdı

Məşhur teleaparıcı Xoşqədəm Hidayətqızı koronavirus (COVID-19) pandemiyası ilə m...

Naxçıvandakı tələbələrdən etiraz: Onlar yayılan videoların təhrif olunduğunu bildirirlər-VİDEO

27-03-2020-22-32 Xəbərlər

Naxçıvandakı tələbələrdən etiraz: Onlar yayılan videoların təhrif olunduğunu bildirirlər-VİDEO

Tələbələr yaradılan şəraitə görə dövlət başçısına minnətdardırlar. 

Naxçıvanda Polis Şöbəsi üçün yeni bina tikilir

27-03-2020-20-13 Xəbərlər

Naxçıvanda Polis Şöbəsi üçün yeni bina tikilir

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Naxçıvan Dəmiryol Nəqliyyatında  Polis Şöbəsi üçün yeni...

Şərurda kommunal müəssisələr kombinatının təmizlik maşınları dezinfeksiya olunub

27-03-2020-19-43 Xəbərlər

Şərurda kommunal müəssisələr kombinatının təmizlik maşınları dezinfeksiya olunub

Muxtar respublikanın hər yerində olduğu kimi Şərur rayonunda da ərazilər təmiz s...

Şahbuzda yeni torpaqlar əkin dövriyyəsinə qatılır

27-03-2020-19-13 Xəbərlər

Şahbuzda yeni torpaqlar əkin dövriyyəsinə qatılır

2019-cu ildə Şahbuz rayonunun Türkeş kəndində yeni qapalı suvarma şəbəkəsi də qu...

Naxçıvanda meliorasiya və irriqasiya tədbirlərinin əhatə dairəsi genişləndirilir

27-03-2020-19-08 Rəsmi

Naxçıvanda meliorasiya və irriqasiya tədbirlərinin əhatə dairəsi genişləndirilir

Kəngərli və Şahbuz rayonlarında yeni qapalı suvarma şəbəkələri və nasos stansiya...

Əlahiddə Ümumqoşun Ordunun ön xətdə xidmət edən zenitçiləri ilə praktiki atışlar keçirilib-VİDEO

27-03-2020-18-10 Xəbərlər

Əlahiddə Ümumqoşun Ordunun ön xətdə xidmət edən zenitçiləri ilə praktiki atışlar keçirilib-VİDEO

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Əlahiddə Ümumqoşun Ordunun ön xətdə yerləşən hava hücum...

“Naxçıvanın dünya əhəmiyyətli abidələri” adlı layihə uğurla başa çatıb

27-03-2020-17-38 Xəbərlər

“Naxçıvanın dünya əhəmiyyətli abidələri” adlı layihə uğurla başa çatıb

AMEA-nın Naxçıvan Bölməsi və Naxçıvan Muxtar Respublikasının Təhsil Nazirliyinin...

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

27-03-2020-16-03 Xəbərlər

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

Naxçıvan Muxtar Respublikasında martın 28-nə gözlənilən hava proqnozu açıqlanıb....

AZAL Bakı-Naxçıvan-Bakı reyslərinin qaydalarını açıqlayıb

27-03-2020-15-42 Xəbərlər

AZAL Bakı-Naxçıvan-Bakı reyslərinin qaydalarını açıqlayıb

AZAL aviaşirkəti Azərbaycan vətəndaşlarının nəzərinə qeyd-şərtsiz əməl etməli ol...

Şahbuz rayonunda dezinfeksiya tədbirləri davam etdirilir

27-03-2020-15-19 Xəbərlər

Şahbuz rayonunda dezinfeksiya tədbirləri davam etdirilir

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Şahbuz Rayon Gigiyena və Epidemiologiya Mərkəzinin əmək...

Naxçıvanda Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fondunun yeni saytı fəaliyyətə başlayıb

27-03-2020-14-59 Xəbərlər

Naxçıvanda Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fondunun yeni saytı fəaliyyətə başlayıb

Naxçıvan Muxtar Respublikasının Maliyyə Nazirliyindən NUHÇIXAN-a verilən məlumat...

Bakıya maşının “baqaj”ında girmək istəyirdi, saxlanıldı - VİDEO

27-03-2020-14-34 Xəbərlər

Bakıya maşının “baqaj”ında girmək istəyirdi, saxlanıldı - VİDEO

"Bəzi şəxslər xüsusi karantin rejiminin tələblərini pozaraq müxtəlif yollarla pa...

Türkiyəli nazir: Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu ilə daşınmaları iki dəfədən çox artırmaq mümkündür

27-03-2020-13-56 Xəbərlər

Türkiyəli nazir: Bakı-Tbilisi-Qars dəmir yolu ilə daşınmaları iki dəfədən çox artırmaq mümkündür

Bakı-Tbilisi-Qars (BTQ) dəmir yolu yeni tip koronavirus (COVID-19) infeksiyası r...

Culfada yeni sort olan asılqan göbələyinin yetişdirilməsinə başlanılıb

27-03-2020-12-30 Xəbərlər

Culfada yeni sort olan asılqan göbələyinin yetişdirilməsinə başlanılıb

Göbələk orqanizm üçün olduqca faydalı bir bitkidir. Onun tərkibi vitamin, minera...

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

27-03-2020-11-42 Xəbərlər

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

NUHÇIXAN muxtar respublikamızın ictimai-mədəni, sosial-iqtisadi yeniliklərini tə...

Gigiyena qaydalarına əməl edək - VİDEO

27-03-2020-10-37 Xəbərlər

Gigiyena qaydalarına əməl edək - VİDEO

Təmizlik imandandır.

Görkəmli türkoloq alim və pedaqoq

27-03-2020-09-00 Xəbərlər

Görkəmli türkoloq alim və pedaqoq

Ölkəmiz elmin bir çox sahələrində olduğu kimi, türkologiya sahəsində də görkəmli...

Əlahiddə Ümumqoşun Ordunun Mərkəzi Qərargahının kollektivi Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fonduna 55 min 707 manat vəsait köçürüb

26-03-2020-23-55 Xəbərlər

Əlahiddə Ümumqoşun Ordunun Mərkəzi Qərargahının kollektivi Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fonduna 55 min 707 manat vəsait köçürüb

NUHÇIXAN xəbər verir ki, martın 26-da “Naxçıvan Muxtar Respublikasında Koronavir...