Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri cənab Vasif Talıbov fevralın 6-da Naxçıvan Muxtar Respublikasında 2020-ci ilin “İxrac ili” elan edilməsi haqqında Sərəncam imzalayıb.

Sərəncamda deyilir: “Muxtar respublikada qəbul edilmiş dövlət proqramlarının uğurla icrası sosial-iqtisadi inkişafı təmin etmiş, makroiqtisadi göstəricilər bütün parametrlər üzrə artmış, yeni sənaye müəssisələri yaradılmış və yerli istehsalın həcmi çoxalmışdır”.

Bəs gəlin görək, 2020-ci ilin “İxrac ili” elan olunması sahibkarlara nə vəd edir, onlar üçün hansı hədəfləri müəyyənləşdirir?

Əvvəla qeyd edək ki, ixracat latınca “exsporto” sözündən əmələ gəlib, “bir ölkənin və ya dövlətin limanından mal və xidmətlər ixracı” mənasında işlədilir. Mal ixracı – ölkədə istehsal olunmuş maddi məhsulların digər ölkəyə aparılması  anlamına gələn termin kimi dünyada qəbul edilir. Dövlət üçün ixrac –  idxal dəyərinin əsas göstəricilərindən biri də ölkənin xarici ticarət saldosudur.

Müstəqilliyimizin ilk illərində xaricdən daha çox mal idxal edən ölkəmiz qısa müddət ərzində iqtisadi güc nümayiş etdirərək yerli xammaldan istifadə bacarığını ortaya qoydu. Dövlətin sahibkarlara dəstəyi qısa müddət ərzində yerli malların istehsalına təkan verdi. Bu da özlüyündə ölkənin ixrac potensialını bir neçə dəfə artırdı.

Ötən əsrin 90-cı illərində bütün sahələr kimi, iqtisadiyyatı da  iflic olan muxtar respublikamız ötən 25 il ərzində sürətli sosial-iqtisadi inkişaf yoluna qədəm qoydu. Bu illər ərzində iqtisadiyyatın əsasını təşkil edən sahibkarlığın inkişafı diqqət mərkəzində saxlanılan sahələrdən oldu. Bunun nəticəsidir ki, indi təkcə Naxçıvan şəhərində yox, qədim diyarın əksər kəndlərində belə emal və sənayə sahələri fəaliyyət göstərir. Bu gün bazar və dükanlardakı piştaxtalarda yerləşdirilən saysız-hesabsız məhsulun üzərində “Naxçıvan istehsalı” etiketini görənlər haqlı olaraq qürur və fərəh hissi keçirirlər. Sevindirici haldır ki, bu gün Babək rayonunda da əlverişli sahibkarlıq mühiti formalaşıb və yaradılan şəraitdən bəhrələnənlər sahibkar adını qazana bilib. İstehsal olunan məhsullar da bazarlarda öz yerini tuta bilib və istehlakçılar tərəfindən rəğbətlə qarşılanıb.

Məsələn, bu il yaradılmasından 70 il ötən və Babək rayonunun Sirab kəndində yerləşən “Sirab” Mineral Sular Zavodunda qablaşdırılaraq satışa çıxarılan və süfrələrimizin bəzəyinə çevrilən “Sirab” mineral süfrə suyu muxtar respublika iqtisadiyyatına mühüm töhfə verən istehsal sahələrindəndir. Bu gün 100-dən artıq insanın çalışdığı  “Sirab”  Mineral Sular Zavodunda qazlı və qazsız “Sirab” təbii mineral müalicəvi süfrə suyu müxtəlif həcmli plastik və şüşə butulkalara doldurulur. Zavodda mövsümdə 20 çeşidə yaxın məhsul istehsal olunur. Qablaşdırmada istifadə edilən xammal isə Türkiyə və Gürcüstandan, eləcə də muxtar respublikada fəaliyyət göstərən “Gəmiqaya Holdinq”dən alınır. Mineral süfrə suyuna xüsusən isti yay günlərində tələbat artır. Naxçıvanla yanaşı, paytaxt Bakıda və bölgələrdə, eləcə də ixracı aparılan xarici ölkələrdə “Sirab” suyu adı və dadı ilə seçilir. Bu illər ərzində saysız-hesabsız uğurlara imza atan istehsal müəssisəsi öz məhsullarını 10-14 fevral tarixlərində Moskvada təşkil edilən “Prodexpo 2020” beynəlxalq sərgisində də nümayiş etdirib.

Özəl sektora göstərilən dövlət dəstəyinin nəticəsidir ki, rayonun Nehrəm kəndində muxtar respublikanın iri sahibkarlıq subyektlərindən biri olan “Xalaoğlu” kəndli-fermer təsərrüfatı fəaliyyət göstərir. Fermer təsərrüfatı biznesdə zəhmət çəkib yaxşı nəticəyə çatmaq istəyənlər üçün gözəl örnəkdir. Burada müxtəlif çeşiddə süd məhsulları, ətlik broyler, yumurta və plastik taraların istehsalı aparılır. Bütün bu məhsulların daxili bazarla yanaşı, paytaxt bazarlarına çıxarılması üçün xidməti avtomobillər alınıb. Sahibkar Rafiq Əliyev ötən illərdə bir neçə dəfə dövlət maliyyə dəstəyi alıb və təsərrüfatın ərazisini xeyli genişləndirib, burada yeni binalar inşa olunub, ərazi abadlaşdırılıb. Sonuncu dəfə dövlətdən aldığı güzəştli kredit hesabına plastik taraların istehsalı sahəsini yaradıb. İki il bundan öncəyə qədər plastik taralar muxtar respublikaya qonşu ölkələrdən gətirilirdisə, indi bu taralar Naxçıvan şəhərindən çox da uzaqda olmayan Nehrəm kəndində istehsal olunur. Bu, həm də idxaldan asılılığın aradan qaldırılması deməkdir. Bundan sonra da bazara daha yüksəkkeyfiyyətli məhsul çıxarmağı qarşısına məqsəd qoyan Rafiq Əliyev təsərrüfatında 10 nəfər üçün yeni iş yeri açıb.

Daxili bazarı yüksəkkeyfiyyətli yerli ərzaq məhsulları ilə təmin edən müəssisələrdən biri də “Ləzzət Broyler” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətidir. Dövlət qayğısından bəhrələnən bu müəssisəyə Sahibkarlığın İnkişafı Fondundan 2012-ci ilin may ayında 400 min manat, dekabr ayında isə 650 min manat dövlət maliyyə dəstəyi göstərilib. Ətlik istiqamətli quşçuluq təsərrüfatının yaradılması üçün Babək rayonunun Kərimbəyli kəndində 20 min 674 kvadratmetr, kəsim və paketləmə üçün isə Hacıvar kəndində 5013 kvadratmetr torpaq sahələri ayrılıb. Quşların kəsilməsi qaydalara uyğun şəkildə aparılır, 6 mərhələdə təmizləmədən sonra quş əti çeşidlənərək 10 çeşiddə “Ləzzət broyler” əmtəə nişanı vurulmuş xüsusi paketlərə yığılır və satışa çıxarılır.

Bunlarla yanaşı, rayonun kəndlərində süd məhsullarının istehsalını həyata keçirən, dərman bitkilərini qurudub satışa çıxaran, heyvandarlıq və quşçuluqla məşğul olan çox sayda ailə təsərrüfatçıları mövcuddur. Qeyd edək ki, muxtar respublikada arıçılığın inkişafı ilə bağlı qəbul olunmuş Dövlət Proqramının uğurla icra olunması isə bu sahəyə olan marağı daha da artırıb. Arıçılara subsidiyaların verilməsi, yeni arıçılıq və balın emalı sahələrinin  yaradılması üçün ayrılan güzəştli kreditlər, dərman preparatlarının pulsuz verilməsi, ənənəvi olaraq “Arıçılıq məhsulları – bal” festivallarının keçirilməsi kənd təsərrüfatında arıçılığın rolunu və çəkisini bir neçə dəfə artırıb.

Babək rayonunda iqtisadiyyatın aparıcı sahələrindən biri də sənayedir. Rayon Statistika İdarəsindən aldığımız məlumata görə, 2019-cu ildə rayonda 123 milyon 840 min manata yaxın sənaye məshulu istehsal olunub ki, bu da bir il əvvəlki göstəricini 1,4 faiz üstələyib.“Gəmiqаyа Dаş Məhsullаrı Sənаyе Kоmplеksi” Məhdud Məsuliyyətli Cəmiyyətinin Araz kəndində yerləşən istehsal müəssisəsi, Çeşməbasar kəndi yaxınlığında yerləşən kərpic zavodu, Pircüvar düzündə yerləşən gəc və adını çəkmədiyimiz neçə-neçə istehsal sahələri muxtar respublikanın ixrac potensialına və iqtisadi inkişafına töhfə verirlər.

Sadalanan bütün bu nailiyyətlər ötən dövr ərzində əldə olunub. Bəs “İxrac ili” sahibkarlara nə verə bilər, gözləntilər nədən ibarətdir?

İlk olaraq 2020-ci il muxtar respublikamızda “İxrac ili” olduğu üçün dövlət dəstəyi hesabına yeni sahibkarlar sinfi formalaşacaq. Yaradılan şəraitdən düzgün istifadə ediləcəyi təqdirdə mövcud istehsal sahələrinin fəaliyyəti daha da genişlənəcək. Bir müəssisənin istehsal gücü artırsa, deməli, onun ixrac imkanları da artır, fəaliyyəti genişlənir, yeni iş yerləri yaradılır. İxracın həcminin artması qədim diyarda məşğulluğun təmin edilməsinə stimul verəcək. Digər bir tərəfdən istehsal sahələrinin artan ixrac potensialı, nəticədə, muxtar respublikamıza əlavə valyuta axını deməkdir. Bu da ilk növbədə sahibkarların, istehsal müəssisələrində çalışan işçilərin və əhalinin maddi rifah halının yaxşılaşmasına xidmət edəcəkdir. Məsələyə başqa bir prizmadan yanaşaq. Məhsul istehsal etmək, onun ixracını təşkil etmək davamlı xarakter almalıdır. Yəni, xaricdəki istehlakçı bütün hallarda Naxçıvandakı istehsal sahəsinə davamlı satıcı gözü ilə baxmalıdır. Bunun üçün sahibkar keyfiyyətli məhsul istehsal etməli, onun rəqabətədavamlılığını təmin etməli, təqdimatını və reklamını ən yüksək səviyyədə aparmalıdır. Təqdimat dedikdə ilk öncə məhsulun hansı səviyyədə qablaşdırılması nəzərdə tutulur. Bir sözlə, “İxrac ili” sahibkar-dövlət münasibətlərini daha sıxlaşdıracaq, əlaqələr genişlənəcək. Nəticədə, qazanan həm istehsalçı, həm də dövlətin iqtisadiyyatı olacaq. Yolumuz açıq, bazarımız uğurlu, bərəkətli, güzəranımız xoş olsun!..

Natiq MƏMMƏDOV,

ziyalı

“Şərqin səhəri”qəzeti

HÜQUQ GUŞƏSİ

HÜQUQ GÜŞESİ

Bölmənin digər xəbərləri

Geriyə İrəli

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

04-04-2020-11-48 Xəbərlər

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

NUHÇIXAN muxtar respublikamızın ictimai-mədəni, sosial-iqtisadi yeniliklərini tə...

Murov qartalı-Xaliq Əzizzadə

04-04-2020-11-17 Xəbərlər

Murov qartalı-Xaliq Əzizzadə

Artıq  dörd  ildir ki , xalqımız üçün  aprel ayının mahiyyəti dəyişib.

Pakistan saytı Naxçıvandan yazıb: Nuhun mirası

04-04-2020-10-50 Xəbərlər

Pakistan saytı Naxçıvandan yazıb: Nuhun mirası

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Pakistanın Qlobal və Strateji Araşdırmalar Mərkəzinin t...

Muxtar respublikada melioratorlar yaz-tarla işlərinə hazırdır

04-04-2020-10-20 Xəbərlər

Muxtar respublikada melioratorlar yaz-tarla işlərinə hazırdır

Naxçıvan Muxtar Respublikasında yeni torpaq sahələrinin əkin dövriyyəsinə qatılm...

Naxçıvanda Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fonduna vəsaitlərin köçürülməsi davam edir - SİYAHI

03-04-2020-18-26 Xəbərlər

Naxçıvanda Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fonduna vəsaitlərin köçürülməsi davam edir - SİYAHI

Naxçıvan Muxtar Respublikasında Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fonduna dövlət q...

AMEA Naxçıvan Bölməsində çoxsaylı arxiv sənədləri tədqiqata cəlb edilib

03-04-2020-18-06 Xəbərlər

AMEA Naxçıvan Bölməsində çoxsaylı arxiv sənədləri tədqiqata cəlb edilib

AMEA Naxçıvan Bölməsinin Tarix, Etnoqrafiya və Arxeologiya İnstitutunun Yeni və ...

Dağlıq Qarabağda erməni hərbçi ölüb

03-04-2020-15-49 Xəbərlər

Dağlıq Qarabağda erməni hərbçi ölüb

Aprelin 3-ü saat 00:35 radələrində Dağlıq Qarabağda erməni hərbçi naməlum şərait...

“Cahan Holdinq”dən daha bir nümunəvi addım

03-04-2020-15-16 Xəbərlər

“Cahan Holdinq”dən daha bir nümunəvi addım

Kirayə haqları azaldıldı, kommunal ödənişlər ləğv edildi.

Əlahiddə Ümumqoşun Orduda ixtisas hazırlığı kurslarını bitirən gənc əsgərlər növbəti xidmət yerlərinə yola salınıblar - VİDEO

03-04-2020-15-07 Xəbərlər

Əlahiddə Ümumqoşun Orduda ixtisas hazırlığı kurslarını bitirən gənc əsgərlər növbəti xidmət yerlərinə yola salınıblar - VİDEO

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Əlahiddə Ümumqoşun Orduda yanvar ayı ərzində həqiqi hər...

Abituriyentlər ödənişsiz onlayn sınaq imtahanları imkanından uğurla istifadə edirlər

03-04-2020-14-24 Xəbərlər

Abituriyentlər ödənişsiz onlayn sınaq imtahanları imkanından uğurla istifadə edirlər

Otk.az portalı vasitəsilə abituriyentlər ödənişsiz onlayn sınaq imtahanları imka...

Allahın yaratdığı təbii aptek

03-04-2020-14-00 Xəbərlər

Allahın yaratdığı təbii aptek

Hələ çoxdan oxuduğum maraqlı bir yazıda qeyd edilirdi ki, antik dövrün məşhur hə...

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

03-04-2020-10-41 Xəbərlər

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

NUHÇIXAN muxtar respublikamızın ictimai-mədəni, sosial-iqtisadi yeniliklərini tə...

Monteneqro XİN Dağlıq Qarabağda keçirilmiş qondarma “seçkiləri” pisləyib

03-04-2020-09-00 Xəbərlər

Monteneqro XİN Dağlıq Qarabağda keçirilmiş qondarma “seçkiləri” pisləyib

Monteneqro Xarici İşlər Nazirliyi Dağlıq Qarabağda keçirilmiş qondarma “seçkilər...

Naxçıvanda Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fonduna vəsait ödəyənlərin sayı artır

02-04-2020-16-56 Xəbərlər

Naxçıvanda Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fonduna vəsait ödəyənlərin sayı artır

Naxçıvan Muxtar Respublikasında Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fonduna dövlət q...

Ali Məclisin Sədri doqquz aylıq əməkhaqqısı miqdarında olan 32 min 300 manat vəsaiti Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fonduna köçürüb

02-04-2020-16-03 Xəbərlər

Ali Məclisin Sədri doqquz aylıq əməkhaqqısı miqdarında olan 32 min 300 manat vəsaiti Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fonduna köçürüb

Naxçıvan Muxtar Respublikası Maliyyə Nazirliyindən NUHÇIXAN-a verilən məlumata g...

Naxçıvanda qadın və uşaq hüquqlarının qorunması diqqətdə saxlanılır

02-04-2020-15-17 Xəbərlər

Naxçıvanda qadın və uşaq hüquqlarının qorunması diqqətdə saxlanılır

Naxçıvan Muxtar Respublikasında ailə, qadın və uşaq hüquqlarının qorunması, həmç...

Ermənistanda 660 nəfərdən çox koronavirusa yoluxan var

02-04-2020-14-52 Xəbərlər

Ermənistanda 660 nəfərdən çox koronavirusa yoluxan var

Ermənistanda koronavirusa yoluxanların sayı sürətlə artır.

Peşəkar hərbçilər yetişdirən ixtisas hazırlığı kursları başa çatıb - VİDEO

02-04-2020-12-46 Xəbərlər

Peşəkar hərbçilər yetişdirən ixtisas hazırlığı kursları başa çatıb - VİDEO

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Naxçıvan Qarnizonu Qoşunlarında zabit, gizir, müddətdən...

DİM: Təxirə salınan imtahanların qrafiki Operativ Qərargahın qərarlarına uyğun olaraq müəyyən ediləcək

02-04-2020-11-53 Xəbərlər

DİM: Təxirə salınan imtahanların qrafiki Operativ Qərargahın qərarlarına uyğun olaraq müəyyən ediləcək

Dövlət İmtahan Mərkəzi (DİM) əməkdaşlarına sosial təcrid üçün əlverişli şərait y...

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

02-04-2020-11-25 Xəbərlər

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

NUHÇIXAN muxtar respublikamızın ictimai-mədəni, sosial-iqtisadi yeniliklərini tə...

Kəlbəcərin işğalından 27 il ötür

02-04-2020-09-29 Xəbərlər

Kəlbəcərin işğalından 27 il ötür

Azərbaycanın Kəlbəcər rayonunun Ermənistan silahlı qüvvələri tərəfindən işğalınd...

Şanlı Aprel döyüşlərindən dörd il ötür

02-04-2020-09-00 Xəbərlər

Şanlı Aprel döyüşlərindən dörd il ötür

Azərbaycan Ordusunun parlaq tarixi qələbələrindən olan şanlı Aprel döyüşlərindən...

Əlahiddə Ümumqoşun Ordunun hərbi qulluqçuları Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fonduna 596 min 464 manat vəsait köçürüb

01-04-2020-19-12 Xəbərlər

Əlahiddə Ümumqoşun Ordunun hərbi qulluqçuları Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fonduna 596 min 464 manat vəsait köçürüb

NUHÇIXAN xəbər verir ki, martın 31-də “Naxçıvan Muxtar Respublikasında Koronavir...

Naxçıvanda Koronovirusla Mübarizəyə Dəstək Fonduna toplanan vəsait 4 milyon manata çatıb - SİYAHI

01-04-2020-18-52 Xəbərlər

Naxçıvanda Koronovirusla Mübarizəyə Dəstək Fonduna toplanan vəsait 4 milyon manata çatıb - SİYAHI

Naxçıvan Muxtar Respublikasında Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fonduna dövlət q...

Nuhçıxan İnformasiya Agentliyinin gördüyü işlər əhatəli və genişdir

01-04-2020-17-23 Xəbərlər

Nuhçıxan İnformasiya Agentliyinin gördüyü işlər əhatəli və genişdir

2 yaşını qeyd edən Nuhçıxan İnformasiya Agentliyi bu gün dünyanın harasında yaşa...

Naxçıvan xalçaları üzərindəki motivlər

01-04-2020-16-01 Xəbərlər

Naxçıvan xalçaları üzərindəki motivlər

Naxçıvan xalçaları ümumilikdə Azərbaycan xalça sənətini öz ənənəvi naxışları və ...

Ərzaq mağazalarında dezinfeksiya edilməsi vacib olan sahələr

01-04-2020-13-17 Xəbərlər

Ərzaq mağazalarında dezinfeksiya edilməsi vacib olan sahələr

Ərzaq mağazalarında (topdan və pərakəndə satış obyekti, bazar, yarmarka və s.) s...

Dağlıq Qarabağ bölgəsinin azərbaycanlı icması işğal olunmuş ərazilərimizdə keçirilən qanunsuz “seçkilər”ə dair bəyanat yayıb

01-04-2020-11-35 Xəbərlər

Dağlıq Qarabağ bölgəsinin azərbaycanlı icması işğal olunmuş ərazilərimizdə keçirilən qanunsuz “seçkilər”ə dair bəyanat yayıb

Azərbaycan Respublikasının Dağlıq Qarabağ bölgəsinin azərbaycanlı icması ölkəmiz...

NUHÇIXAN xəbər verir ki...Yaxud, 2 yaşlı qəhrəman

01-04-2020-00-00 Xəbərlər

NUHÇIXAN xəbər verir ki...Yaxud, 2 yaşlı qəhrəman

Məhəccərin dirəyinə vurulan radio birdəfəlik sussa da  babamın hər səhər ilk işi...

Naxçıvanda Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fonduna vəsait ödəyənlərin sayı artır - SİYAHI

31-03-2020-18-28 Xəbərlər

Naxçıvanda Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fonduna vəsait ödəyənlərin sayı artır - SİYAHI

Naxçıvan Muxtar Respublikasında Koronavirusla Mübarizəyə Dəstək Fonduna dövlət q...