Yadımdadır... Babamın bir dostu var idi. Uşaq olduğum üçün hətta adını da unutmuşam.

Bizə şəkilli kağızlar gətirirdi. O getdikdən sonra babamdan bunların nə olduğunu soruşurdum. Babamın özü də deyəsən nə olduğunu yaxşı bilmirdi. Ona gör də  “boyayla çəkilmiş çiçək şəkilləridir”- deyirdi. Babamın dostunun növbəti gəlişində bunların nə olduğunu özündən soruşdum. Güldü və niyə soruşduğumu bilmək istədi. Sadəcə, maraqlıdır- dedim. Çünki mən də bütün uşaqlar kimi şəkillər çəkirdim, ancaq o şəkillər belə fərqli və gözəl olmurdu. Cavabında ona bir qabda su, kağiz, fırça gətirməyimi istədi. Gətirdim. Cibindən 3 balaca ağzı bağlı qab çıxardı. Uşaq həyəcanı ilə səbirsizlik etdim, nə olduğunu soruşdum. “ Gözlə” - dedi. Suyu gətirdim. Əlində olan balaca qabların içində rənglər vardı... Hələ də xatırlayıram, biri tünd bənövşəyi, biri qirmizi rəng idi, birinin içində isə maye vardı. Suyun içinə mayedən töküb qarışdırmağa başladı. Sonra rəngləri əlavə etdi... Suyun üzərində fərqli görüntülər yarandı, onlara fırça ilə toxunsa da rənglər bir-birinə qarışmırdı. Kağızı suyun üzərində sərdi, bir az gözləyib sonra  yavaşca götürdü. Bu həyatımda gördüyüm ən fərqli və ən gözəl rəsm əsəri idi. Bu əsər mənim gözümün qabağında, bir neçə dəqiqənin içərisində yaranmışdı. Mən özümü möcüzə görən bir adam kimi hiss edirdim. O rənglər, biri-birinə qarışan, amma harmoniyası və ardıcıllığı pozulmayan kompozisiya hələ də yadımdadır. Bu ebrudur- dedi qoca rəssam. – Ebru?- deyə maraqla soruşdum. – Bəli, düz eşitdin-dedi. Təəssüf ki, o rəsmi qoruyub saxlaya bilmədim. Amma naxışlar yaddaşımda əbədi ilişib qaldı...     

Bu üslubda işlənən gözəl rəsm əsəri yaxın günlərdə yenidən internetdə qarşıma çıxdı. O uşaqlıq illərinə qayıtdım... Ebru ilə bağlı məlumat toplamağa başladım. Məlum oldu ki, rəssamlığın bir üslubu olan ebru üslubunda rəsm çəkən zaman musiqiyə qulaq asmaq insana xüsusi zövq verir, onun ruhunu dincəldir. Yəni ebru həm sənət, həm də istirahətdir. Ebruyla ilk  dəfə tanış olanlar üçün onun su üzərində hazırlanan müxtəlif bir rəsm əsəri olduğunu deyə bilərəm. Ebrunun iş xüsusiyyəti bir qədər sadə və maraqlıdır. Amma digər janrlarda hər hansı rəsm əsərini çəkərkən onun yanlış yerlərini təzədən işləmək olur. Amma ebrunu silmək olmur ve ebru təkrar olunmazdır. Bir dəfə hazırlanmış ebru heç zaman sonradan çəkilmiş ebruya bənzəmir.

Ebru sənətinin hansı ölkədə və nə vaxt yarandığı məlum deyil. Ancaq Şərq ölkələrinə aid bir naxış sənəti olduğu düşünülməkdədir. Bəzi mənbələridə Hindistanda ortaya çıxdığı yazılır. Bəzi mənbələrə görə isə Türküstandakı Buxara əyalətində yaranaraq qədim İpək you ilə Osmanlılara keçib. Ebru sənətinin kökünün IX-X əsrlərə qədər uzandığı məlumdur. X əsrdə çinli Su Yijian bir əsərində ebru sənətini fırça, mürəkkəb, mürrəkkəbdaşı və bəzəkli kağız "Wen Fang Si Pu" (çalışmağın dörd xəzinəsi) kimi qeyd edir. Avropalı səyyahlar tərəfindən İstanbuldan öz ölkələrinə apardıqları ebru kağızları əvvəl Almaniyada, sonra isə Fransa və İtalyada “mərmər kağızı” və ya “türk mərmər kağızı”, hətta “türk kağızı” adı ilə tanınıb və hazırlanmağa başlanıb. Ebru sənətinə aid rəsmlər hər ölkənin incəsənət anlayışına görə bir-birindən fərqlənir. 

Ebru haqqında türkcə qələmə alınmış ən qədim əsər təxminən 1615-ci  ildə yazılan “Tərtib-i Risale-i Ebri" adlı kitab hesab olunur.  Osmanlı dövründə müstəqil bir sənət və yaradıcılıq qolu olan ebruçuluq XX əsrin başlanğıcında yaddan çıxmağa başladı. 

Lakin ebru, onu nəsildən-nəslə az da olsa yaşadan və ötürən sənətkarların sayəsində dünyanın fərqli nöqtələrində hələ də yaşadılmaqda və sevilməkdədir.

Ebru sənəti adətən sehrli bir ayna kimi, sizi sizə əks etdirir. Bu sənətin texnologiyası əslində çox sadədir. Suya xüsusi və fərqli məhlul qatılır və bu məhlul suyu qatılaşdırır və boyaların bir-birinə qarışmasına imkan vermir. Həmin məhlulun tərkibi üyüdülmüş nar dənələri və dəniz yosunlarının qarışığından ibarətdir. Bəzən isə bu mayeni kəsilən iribuynuzlu heyvanların ödü də əvəz edir. Fırça hazırlamaq üçün at tükündən, əsasən də yaşlı atın quyruq tüklərindən istifadə olunur.

Hətta ebru sənəti ilə məşğul olmaq heç bir xüsusi istedad və ya rəssamlıq təhsili də tələb etməyə bilər. Lakin, ebrunun da öz xüsusi tələbkarlığı var - o bir zövq işidir, istirahətdir, ruhun sakitləşdirilməsidir.  Ebru sənətini öz daxilində fərqli - “şal ebru”, “bülbül yuvası”, “daraqlı ebru”, “dalğalı ebru” növlərinə bölmək olar.  Bir zamanlar babamın qonağı olan o qoca rəssamın  yaratdığı rəsmlərin bu növlərdən hansına aid olduğunu xatırlamıram. Bəlkə elə o özü də bundan xəbərsiz qəlbinin arzularını, hiss etdiyi duyğuları ebrunun köməyi ilə insanlara çatdırmağa çalışırmış. Lakin bir şeyə əminəm – onun vasitəsilə tanış olduğum ebru bu gün də yaddaşımın bir parçasında ən işıqlı xatirə kimi yaşamaqdadır. Kim bilir, bəlkə bir gün özümdə əlimə fırça götürüb bu sehrli rəsmlərdən birini çəkmək istədim...  

Aysu Məhərrəmli

HÜQUQ GUŞƏSİ

HÜQUQ GÜŞESİ

Bölmənin digər xəbərləri

Geriyə İrəli

20 Yanvar Azərbaycan xalqının qürur ünvanına çevrilib

20-01-2020-18-57 Xəbərlər

20 Yanvar Azərbaycan xalqının qürur ünvanına çevrilib

Naxçıvan Muxtar Respublikası Fövqəladə Hallar Nazirliyinin mətbuat xidmətindən N...

Bir ana həsrəti...

20-01-2020-16-27 Xəbərlər

Bir ana həsrəti...

Bir qələbəliyin tam qarşısındayam. Qələbəlik deyirəm, bildiyin insan karvanı.

Şanlı Yanvarın şəhid məktəbliləri

20-01-2020-14-50 Xəbərlər

Şanlı Yanvarın şəhid məktəbliləri

30 il bundan öncə azadlığımız, müstəqilliyimiz uğrunda canlarını qurban verən oğ...

Türkiyədə 20 Yanvar faciəsinin 30 illiyi ilə bağlı bədii film çəkilib

20-01-2020-14-00 Xəbərlər

Türkiyədə 20 Yanvar faciəsinin 30 illiyi ilə bağlı bədii film çəkilib

Türkiyədə 20 Yanvar faciəsinin 30 illiyi ilə bağlı bədii film çəkilib.

Naxçıvanda sükut dəqiqəsi - YENİLƏNİB

20-01-2020-12-00 Xəbərlər

Naxçıvanda sükut dəqiqəsi - YENİLƏNİB

Bu gün saat 12:00-da ölkəmizin hər yerində olduğu kimi, Naxçıvan Muxtar Respubli...

Azərbaycanın müstəqilliyinə yol 20 Yanvardan keçdi

20-01-2020-10-08 Xəbərlər

Azərbaycanın müstəqilliyinə yol 20 Yanvardan keçdi

Gələcək nəsillərimiz müstəqilliyin bugünkü  şirinliyini dadsalar da, tariximizi,...

Təbriz mətbuatı 20 Yanvar faciəsi barədə məqalə yayıb

20-01-2020-09-00 Xəbərlər

Təbriz mətbuatı 20 Yanvar faciəsi barədə məqalə yayıb

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Təbriz şəhərində fəaliyyət göstərən “Fəcr Azərbaycan” q...

QÜRUR GÜNÜM

20-01-2020-00-53 Xəbərlər

QÜRUR GÜNÜM

İnsanın yüksəldiyi ən uca zirvə ŞƏHİDLİKDİR. Şəhidlik Vətənlə bir olmaqdır, V...

20 Yanvar:Xalqımızın qəhrəmanlıq tarixi

20-01-2020-00-00 Xəbərlər

20 Yanvar:Xalqımızın qəhrəmanlıq tarixi

Bakıda sovet ordusu tərəfindən 1990-cı il yanvarın 19-dan 20-nə keçən gecə dinc ...

20 Yanvar – tariximizin qəhrəmanlıq salnaməsidir

19-01-2020-17-12 Xəbərlər

20 Yanvar – tariximizin qəhrəmanlıq salnaməsidir

Azərbaycan xalqı tarixin müxtəlif səhifələrində öz müstəqilliyi, azaldığı uğrund...

Ötən il muzeylərimizdə 7861 ziyarətçi olub

19-01-2020-15-20 Xəbərlər

Ötən il muzeylərimizdə 7861 ziyarətçi olub

Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisi Sədrinin “Muzeylərlə əlaqələrin güclənd...

Naxçıvan Qarnizonu qoşunlarında 20 Yanvar faciəsinə həsr olunmuş silsilə tədbirlər təşkil edilir

18-01-2020-14-53 Xəbərlər

Naxçıvan Qarnizonu qoşunlarında 20 Yanvar faciəsinə həsr olunmuş silsilə tədbirlər təşkil edilir

Naxçıvan Qarnizonu qoşunlarında 20 Yanvar faciəsinə həsr olunmuş silsilə tədbirl...

Naxçıvan SSRİ-nin tərkibindən necə ayrıldı: 19 yanvar 1990-cı il- sonun başlanğıcı

18-01-2020-14-29 Xəbərlər

Naxçıvan SSRİ-nin tərkibindən necə ayrıldı: 19 yanvar 1990-cı il- sonun başlanğıcı

30 il əvvəl, Sovet rejiminin tarixində ilk dəfə muxtariyyət Sovet İttifaqının tə...

Təbrizdə 20 Yanvar faciəsinin 30-cu ildönümü ilə bağlı tədbir keçirilib

18-01-2020-13-00 Xəbərlər

Təbrizdə 20 Yanvar faciəsinin 30-cu ildönümü ilə bağlı tədbir keçirilib

NUHÇIXAN xəbər verir ki, yanvarın 16-da Azərbaycan Respublikasının İran İslam Re...

20 Yanvar faciəsi rəsm əsərlərində

18-01-2020-11-50 Xəbərlər

20 Yanvar faciəsi rəsm əsərlərində

Naxçıvan Muxtar Respublikası Rəssamlar Birliyinin Bəhruz Kəngərli adına Sərgi Sa...

Qədim Kərkük yadigarı, qeyrət qalası Sədərəyin bağrından qoparılan çiçəyi

18-01-2020-09-51 Xəbərlər

Qədim Kərkük yadigarı, qeyrət qalası Sədərəyin bağrından qoparılan çiçəyi

Ermənilər ilk işğalçılıq əməllərini 1990-cı il yanvar ayının 15-dən başlayaraq A...

18 yanvar Naxçıvan Muxtar Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin yarandığı gündür

18-01-2020-09-23 Xəbərlər

18 yanvar Naxçıvan Muxtar Respublikası Ədliyyə Nazirliyinin yarandığı gündür

Muxtar respublikada ədliyyə orqanları dövlət qayğısı ilə əhatə olunub.

18 yanvar Naxçıvan Muxtar Respublikası Səhiyyə Nazirliyinin yarandığı gündür

18-01-2020-09-00 Xəbərlər

18 yanvar Naxçıvan Muxtar Respublikası Səhiyyə Nazirliyinin yarandığı gündür

İnsan sağlamlığı cəmiyyətin ən qiymətli sərvətidir.

18 yanvar Naxçıvan Muxtar Respublikası Daxili İşlər Nazirliyinin yaranması günüdür

18-01-2020-00-00 Xəbərlər

18 yanvar Naxçıvan Muxtar Respublikası Daxili İşlər Nazirliyinin yaranması günüdür

Daxili işlər orqanlarının fəaliyyəti üçün hərtərəfli şərait yaradılıb.

Polis veteranları ötən ilin yekunlarını müzakirə ediblər

17-01-2020-17-55 Xəbərlər

Polis veteranları ötən ilin yekunlarını müzakirə ediblər

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Naxçıvan Muxtar Respublikası Daxili İşlər Nazirliyi Vet...

Naxçıvan Dövlət Universitetində 20 Yanvar şəhidlərinin xatirəsi anılıb

17-01-2020-16-45 Xəbərlər

Naxçıvan Dövlət Universitetində 20 Yanvar şəhidlərinin xatirəsi anılıb

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Naxçıvan Dövlət Universitetinin Magistratura mərkəzinin...

Məktəblərin qış tətilinin vaxtı açıqlanıb

17-01-2020-16-24 Xəbərlər

Məktəblərin qış tətilinin vaxtı açıqlanıb

Yanvarın 27-dən ümumi təhsil müəssisələrində 2019-2020-ci tədris ili üzrə qış tə...

Şanlı tariximiz 20 yanvar

17-01-2020-16-05 Xəbərlər

Şanlı tariximiz 20 yanvar

Azərbaycan Milli Elmlər Akademiyası Naxçıvan Bölməsinin əməkdaşları Xatirə Muzey...

Naxçıvan Bölməsində “Tariximizin şərəfli və qəhrəmanlıq səhifəsi” mövzusunda konfrans

17-01-2020-15-02 Xəbərlər

Naxçıvan Bölməsində “Tariximizin şərəfli və qəhrəmanlıq səhifəsi” mövzusunda konfrans

AMEA-nın Naxçıvan Bölməsində 20 Yanvar faciəsinin 30-cu ildönümünə həsr olunan “...

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

17-01-2020-12-51 Xəbərlər

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

NUHÇIXAN muxtar respublikamızın ictimai-mədəni, sosial-iqtisadi yeniliklərini tə...

İlk dərslər 20 Yanvara həsr olunub

17-01-2020-11-21 Xəbərlər

İlk dərslər 20 Yanvara həsr olunub

Yanvarın 17-də ümumi təhsil müəssisələrində 20 Yanvar - Ümumxalq Hüzn Gününə həs...

Naxçıvanın Bakıdakı daimi nümayəndəliyində 20 Yanvar faciəsi ilə bağlı anım tədbiri keçirilib

17-01-2020-09-57 Xəbərlər

Naxçıvanın Bakıdakı daimi nümayəndəliyində 20 Yanvar faciəsi ilə bağlı anım tədbiri keçirilib

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Bakı şəhərində Naxçıvan Muxtar Respublikasının Daimi Nü...

Ali Məclisin Sədri Sərəncam imzaladı

16-01-2020-19-30 Rəsmi

Ali Məclisin Sədri Sərəncam imzaladı

Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri Vasif Talıbov yanvarın 16-da C...

Culfa rayonunda icbari tibbi sığortanın tətbiqi ilə bağlı müşavirə keçirilib

16-01-2020-19-05 Xəbərlər

Culfa rayonunda icbari tibbi sığortanın tətbiqi ilə bağlı müşavirə keçirilib

NUHÇIXAN xəbər verir ki, yanvarın 16-da Culfa rayonunda icbari tibbi sığortanın ...

Culfa rayonunda icbari tibbi sığortanın tətbiqinə başlanıb

16-01-2020-19-01 Rəsmi

Culfa rayonunda icbari tibbi sığortanın tətbiqinə başlanıb

Yanvarın 16-da Culfa rayonunda icbari tibbi sığortanın tətbiqi ilə bağlı tədbir ...