Azərbaycan mədəniyyətində hər bir sahənin özünəməxsus təbiiliyi, fərqliliyi və gözəlliyi var.

Bütün sahələrdə olduğu kimi Azərbaycan kino sənəti də onun mədəniyyətində xüsusi yer tutur. Çünki, Azərbaycan kinosu yarandığı gündən xalqın milli şüurunun formalaşmasında, hazırki gənc nəslin maariflənməsində və tərbiyəsində vacib rol oynayır. Sadəcə ötən əsrə nəzər salsaq görərik ki, Azərbaycan kinoları təkcə Qafqaza, Şərqə deyil, bütün dünyaya səs salıb. Sovet dönəmi olmasına baxmayaraq, həmin dövrdə çəkilən filmlərimiz və bu filmlərdə rol alan dəyərli aktyor və aktrisalarımız çəkilən filmlərdə bütün milli-mənəvi dəyərlərimizi, adət-ənənələrimizi elə gözəl təbliğ edir-canlandırırdılar ki, filmlərin üzərindən uzun illər keçməsinə baxmayaraq, onlar hələ də baxımlı və sevimli olaraq qalmaqdadırlar. 

Azərbaycan kino sənətinin tarixi 1898-ci ildən başlayır. İlk filmlər fotoqraf və nasir Aleksandr Mişon tərəfindən çəkilmiş “Bibiheybətdə neft fontanı yanğını”, “Qafqaz rəqsi”, “Şəhər bağında xalq gəzintisi” bir bədii kinosüjetdən ibarət idi. Nəhayət, 20-ci əsrin əvvəllərində isə ilk Azərbaycan bədii filminin çəkilişlərinə başlanılıb.

Azərbaycanın məşhur teatr aktyoru, kino redaktoru, Azərbaycan SSR Əməkdar və  xalq artisti, ilk kino rejissorumuz Abbas Mirzə Şərifzadənin də dediyi kimi: “Kino musiqidi, teatrdı, ədəbiyyatdı, bir sözlə, özgə aləmdi”. Elə Azərbaycan kinosu, görkəmli mədəniyyət xadimi A. Şərifzadənin qeyd etdiyi cümlədə göstərilən bütün nüansların hamısını özündə əhatə edirdi. Çünki həmin dövr Azərbaycan kinolarının bir qismi istər musiqi, istərsə də ədəbiyyatla sıx əlaqəli idi. Buna bir çox filmlərimizi misal çəkmək olar.

Hamıya məlumdur ki, ölkəmiz şərqdə, ümumiyyətlə dünya miqyasında hər sahədə olduğu kimi mədəniyyətin bir çox sahələrində də ilklərə öz imzasını atıb. Müsəlman Şərqində ilk opera yazan bəstəkar da bildiyimiz kimi “Leyli və Məcnun” operası ilə dahi Üzeyir Hacıbəyovdur. Elə Naxçıvan torpağının yetirdiyi görkəmli sənətkarlardan olan, rejissor Rza Təhmasib Ü. Hacıbəyovun eyniadlı operettası əsasında “Arşın mal alan” filmini çəkib. Film kinostudiyanın 1941-ci il planına salınsa da, İkinci Dünya müharibəsinin başlanması ilə çəkilişi təxirə salınıb. Musiqili-komediya janrında olan bu filmin istehsalına ancaq 1945-ci ildə nail olunur və film ekranlaşdırıldığı vaxtdan  bu günə qədər həm ölkədə, həm də xaricdə ən çox baxılan Azərbaycan filmi olmaqla yanaşı, məşhur kino mütəxəssislərin rəyi ilə "Qızıl Siyahı"ya daxil edilib. Eyni zamanda film Sovet dövründə 136 ölkədə nümayiş etdirilib və 86 dilə tərcümə olunub. “Arşın mal alan” filminin çəkilişindən sonra Azərbaycan kinosunda musiqili ekran janrına meyl artmış və daha sonralar bu janrda “Qayınana”, “O olmasın bu olsun” və s. kimi unudulmaz ekran işləri məharətlə işlənərək  hazırlanıb.

Bundan başqa, həmin illərdə “Bəxtiyar”, “Səbuhi”, “Bakı döyüşür”, “Bakı neftçiləri” və s.  bunun kimi 60-a yaxın bir çox bədii və sənədli filmlər ekranlaşdırılıb. Göründüyü kimi İkinci Dünya  müharibəsi illərinin çətinliyinə və ağırlığına baxmayaraq Azərbaycan kinosu yenə də öz işini davam etdirib və bir-birindən gözəl filmləri ərsəyə gətirib.

Uzunömürlü və dünyaşöhrətli kino sənətimizdə Azərbaycanın ayrılmaz-tərkib hissəsi olan Naxçıvanın da böyük rolu olub. Hürufiliyin bütün şərqə səs salan təbliğatçılarından biri, bu  ideyaların yayılmasında əvəzsiz rolu olan, Azərbaycan xalqının görkəmli şair və filosofu Nəsiminin 600 illik yubileyi ilə əlaqədar olaraq çəkilmiş “Nəsimi”, eyni zamanda Xürrəmilər hərəkatının görkəmli rəhbəri, Ərəb Xilafətinə qarşı Azərbaycandakı azadlıq müharibəsinə rəhbərlik etmiş böyük sərkərdə Babəkin  həyatı və apardığı azadlıq mübarizəsinə həsr olunmuş “Babək”, uşaqlar üçün xalq nağılının mptivləri əsasında çəkilən “Əzablı yollarla”, “Doğma sahillər”, “Gümüş gölün əfsanəsi” filmlərinin bir çox hissələrinin çəkilişləri Naxçıvanın müxtəlif yerlərində aparılıb.

Qısacası, bu torpaqlardan tüğyan edən, şərqə və dünyaya səs salan və xalqın şüurunun inkişaf etməsinə, haqq və ədalətin bərqərar olmasına, cəmiyyət arasındakı münasibətlərin daha da gözəlləşməsinə səsləyən Nəsimi qəzəllərinin səsləndirildiyi, Babəkin qılınclanaraq azadlıq şüarları altında igidliklə xalqının müdafiəsinə qalxdığı  unudulmaz səhnələr gerçəkdə də Naxçıvan torpağında yaşandığı kimi bu torpaqlarda da ekranlaşdırılıb.

Bu gün Azərbaycan mədəniyyətinə göstərilən diqqət və qayğı onu təcəssüm etdirir ki, ölkə mədəniyyətinin digər sahələri kimi Azərbaycan kinosu da yalnız tarixdə qalmayacaq, unudulmayacaq və günü-gündən daha da inkişaf edəcək.  Çünki zamanında bu qədər gözəl ekran işlərini yaradan bir xalq, bu gün həmin kinolar kimisini, hətta, bundan da gözəlini böyük ustalıqla ərsəyə gətirə bilər. Çünki bizim kino tariximizdə Rza Təhmasib, Eldar Quliyev, Tofiq Tağızadə kimi unudulmaz kinorejissorlarımız, Nəsibə Zeynalova, Həsənağa Turabov, Rasim Balayev,  Leyla Şıxlinskaya, Leyla Bədirbəyli, Naxçıvan teatrının yetirməsi olan və filmlərdə müxtəlif xarakterli rollar oynayan  Əli Xəlilov, Rza Xudiyev, Rövşən Hüseynov və adını sadalamadığım saysız-hesabsız, dəyərli sənətkarlarımız olub və yenə olacaq!

İncəsənət, yüksək mədəniyyət biz bir millət kimi var olandan bəri qanımızda, genimizdə var və biz gənclərin üzərinə isə sadəcə bunu təbliğ edib, dəyərini bilmək vəzifəsi düşür.

         

Abdulla Kərim

HÜQUQ GUŞƏSİ

HÜQUQ GÜŞESİ

Bölmənin digər xəbərləri

Geriyə İrəli

Rabitə və Yeni Texnologiyalar Nazirliyinin yeni internet saytı istifadəyə verildi

11-07-2020-18-44 Xəbərlər

Rabitə və Yeni Texnologiyalar Nazirliyinin yeni internet saytı istifadəyə verildi

NUHÇIXAN İnformasiya Agentliyi xəbər verir ki, Naxçıvan Muxtar Respublikası Rabi...

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

11-07-2020-17-50 Xəbərlər

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

Naxçıvan Muxtar Respublikasında iyulun 12-nə gözlənilən hava proqnozu açıqlanıb....

Muxtar respublikada təbiətə qayğı göstərilir

11-07-2020-16-57 Rəsmi

Muxtar respublikada təbiətə qayğı göstərilir

Azərbaycan Respublikasının Prezidenti cənab İlham Əliyev ekoloji problemlərin hə...

Naxçıvanda təhsil alan əcnəbi tələbələrə maddi yardım göstərilib - FOTOLAR

11-07-2020-16-52 Xəbərlər

Naxçıvanda təhsil alan əcnəbi tələbələrə maddi yardım göstərilib - FOTOLAR

NUHÇIXAN İnformasiya Agentliyi xəbər verir ki, iyulun 11-də Naxçıvan Muxtar Resp...

Naxçıvan regionda alternativ enerji istehsalı sahəsində liderdir - VİDEO

11-07-2020-16-25 Xəbərlər

Naxçıvan regionda alternativ enerji istehsalı sahəsində liderdir - VİDEO

Kəngərli rayonunda 3 meqavat gücündə yeni Günəş Elektrik Stansiyasının  istifadə...

Bu gün Abbas Səhhətin vəfatından 102 il ötür

11-07-2020-14-23 Xəbərlər

Bu gün Abbas Səhhətin vəfatından 102 il ötür

Abbas Səhhət Azərbaycan ədəbi-ictimai fikri tarixində hər şeydən öncə şair, tərc...

Gələn ay bərpaolunan enerji sahəsində xarici investorlarla sənədlər imzalanacaq

11-07-2020-13-27 Xəbərlər

Gələn ay bərpaolunan enerji sahəsində xarici investorlarla sənədlər imzalanacaq

Energetika naziri Pərviz Şahbazovun iştirakı ilə nazirlikdə Azərbaycan Respublik...

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

11-07-2020-11-22 Xəbərlər

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

NUHÇIXAN İnformasiya Agentliyi muxtar respublikamızın ictimai-mədəni, sosial-iqt...

Naxçıvanın 24 aborigen üzüm sortu ABŞ-ın Kaliforniya ştatında əkilib

11-07-2020-10-53 Xəbərlər

Naxçıvanın 24 aborigen üzüm sortu ABŞ-ın Kaliforniya ştatında əkilib

Torpağı və xalqı təkcə silahla müdafiə etmirlər.

Culfa-Ordubad avtomobil yolunun yenidən qurulması davam edir - VİDEO

10-07-2020-17-27 Xəbərlər

Culfa-Ordubad avtomobil yolunun yenidən qurulması davam edir - VİDEO

Son illər Muxtar respublikada avtomobil yollarının yenidən qurulması Naxçıvanın ...

Naxçıvan məktəblilərinin adı “Qızıl kitab”a yazıldı - VİDEO

10-07-2020-15-59 Xəbərlər

Naxçıvan məktəblilərinin adı “Qızıl kitab”a yazıldı - VİDEO

Müxtəlif sahələrdə fərqlənən istedadlı gənclərin qabiliyyətlərinin qiymətləndiri...

145-in KADRARXASI – Ziya Məmmədov

10-07-2020-15-39 Xəbərlər

145-in KADRARXASI – Ziya Məmmədov

Bu il Azərbaycan milli mətbuatının yaradılmasının 145 illiyidir.

Məktəblilərin yay tətili səmərəli təşkil olunur

10-07-2020-14-57 Xəbərlər

Məktəblilərin yay tətili səmərəli təşkil olunur

Təhsil Nazirliyi tərəfindən pandemiya dövründə, məktəblilərin yay tətilində asud...

“Qanlıgöl” yaylağında oba sakinlərinə tibbi xidmət göstərilib

10-07-2020-14-37 Xəbərlər

“Qanlıgöl” yaylağında oba sakinlərinə tibbi xidmət göstərilib

NUHÇIXAN İnformasiya Agentliyi xəbər verir ki, Şahbuz rayonunun aidiyyatı idarə ...

Torpaqlarda su təminatının yaxşılaşdırılması davam etdirilir

10-07-2020-14-18 Xəbərlər

Torpaqlarda su təminatının yaxşılaşdırılması davam etdirilir

Muxtar respublikada müasir suvarma sistemlərinin quraşdırılması və suvarma suyun...

Rezidenturaya qəbul imtahanlarında iştirak etmək istəyən namizədlərin nəzərinə

10-07-2020-14-00 Xəbərlər

Rezidenturaya qəbul imtahanlarında iştirak etmək istəyən namizədlərin nəzərinə

Rezidenturaya qəbul imtahanlarında iştirak etmək istəyən, lakin vaxtında qeydiyy...

Magistraturaya qəbul olunan bakalavrların qeydiyyatı davam edir

10-07-2020-12-38 Xəbərlər

Magistraturaya qəbul olunan bakalavrların qeydiyyatı davam edir

Azərbaycan Respublikasının ali təhsil müəssisələrinin və Azərbaycan Milli Elmlər...

Badamlı qəsəbəsində yeni ailə təsərrüfatı məhsullarının istehsalına başlanıldı - VİDEO

10-07-2020-12-15 Xəbərlər

Badamlı qəsəbəsində yeni ailə təsərrüfatı məhsullarının istehsalına başlanıldı - VİDEO

Şahbuz rayonunun Badamlı qəsəbəsində yeni ailə təsərrüfatı məhsullarının istehsa...

Əlahiddə Ümumqoşun Orduda keçirilən tabor, divizion döyüş atışlı və atışsız taktiki təlimləri davam edir - VİDEO

10-07-2020-11-56 Xəbərlər

Əlahiddə Ümumqoşun Orduda keçirilən tabor, divizion döyüş atışlı və atışsız taktiki təlimləri davam edir - VİDEO

NUHÇIXAN İnformasiya Agentliyi xəbər verir ki, Əlahiddə Ümumqoşun Orduda keçiril...

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

10-07-2020-11-16 Xəbərlər

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

NUHÇIXAN İnformasiya Agentliyi muxtar respublikamızın ictimai-mədəni, sosial-iqt...

“İki sahil” - reallıqları ictimaiyyətə çatdıran qəzet

10-07-2020-10-37 Xəbərlər

“İki sahil” - reallıqları ictimaiyyətə çatdıran qəzet

Bu gün ölkənin ən tirajlı gündəlik qəzetlərindən biri olan "İki sahil”in ilk nöm...

Bu gün 8370 nəfər abituriyent qəbul imtahanı verəcək

10-07-2020-09-19 Xəbərlər

Bu gün 8370 nəfər abituriyent qəbul imtahanı verəcək

Bu gün Dövlət İmtahan Mərkəzi (DİM) tərəfindən əvvəlki illərin məzunları üçün sə...

Nərgiz İsmayılovanın yeni monoqrafiyası işıq üzü görüb

09-07-2020-17-54 Xəbərlər

Nərgiz İsmayılovanın yeni monoqrafiyası işıq üzü görüb

Türkiyə Cümhuriyyəti Mədəniyyət Nazirliyinin xüsusi bandrolu ilə “Akademisyen Ki...

İncəsənət, Dil və Ədəbiyyat İnstitutu hesabat verdi

09-07-2020-17-12 Xəbərlər

İncəsənət, Dil və Ədəbiyyat İnstitutu  hesabat verdi

AMEA-nın Naxçıvan Bölməsinin İncəsənət, Dil və Ədəbiyyat İnstitutunda keçirilən ...

Milli Mətbuatımızın dünəni mediamızın bu günü və gələcəyi üçün örnəkdir

09-07-2020-16-50 Xəbərlər

Milli Mətbuatımızın dünəni mediamızın bu günü və gələcəyi üçün örnəkdir

Yeni Azərbaycan Partiyası Siyasi Şurasının üzvü, «İki sahil» qəzetinin baş redak...

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

09-07-2020-16-28 Xəbərlər

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

Naxçıvan Muxtar Respublikasında iyulun 10-na gözlənilən hava proqnozu açıqlanıb....

Ali Məclisin Sədri Sərəncam imzaladı

09-07-2020-14-53 Rəsmi

Ali Məclisin Sədri Sərəncam imzaladı

Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri Vasif Talıbov iyulun 9-da Gənc...

Şahbuz yaylaqlarında epizootik vəziyyət yoxlanılıb - VİDEO

09-07-2020-14-00 Xəbərlər

Şahbuz yaylaqlarında epizootik vəziyyət yoxlanılıb - VİDEO

Naxçıvan Muxtar Respublikası Dövlət Baytarlıq Xidməti və Şərur Rayon Baytarlıq İ...

Naxçıvanda əmək pensiyalarının maliyyələşdirilməsi başa çatıb

09-07-2020-12-48 Xəbərlər

Naxçıvanda əmək pensiyalarının maliyyələşdirilməsi başa çatıb

Naxçıvan Muxtar Respublikası Dövlət Sosial Müdafiə Fondu tərəfindən iyul ayında ...

Sabah 8370 nəfər abituriyent qəbul imtahanı verəcək

09-07-2020-12-04 Xəbərlər

Sabah 8370 nəfər abituriyent qəbul imtahanı verəcək

Dövlət İmtahan Mərkəzi (DİM) tərəfindən iyulun 10-da əvvəlki illərin məzunları ü...