Kosmosda ilk süni atom yaradılıb

Alimlər dünya tarixində ilk dəfə çəkisizlik şəraitində süni atom- Boze-Eynşteyn kondensatını əldə ediblər.

 Naxcivantv.az ICTnews-a istinadən xəbər verir ki, kosmosda “MAIUS 1” eksperimentinin uğurla işə salan Almaniya Aerokosmik Mərkəzinin (DLR) açıqlamasında belə deyilir.

 DLR layihə iştirakçısı Rayner Forke bildirib ki, Boze-Eynşteyn kondensatı qazı tam soyudanda yaranır. “Biz şadıq ki, “MAIUS 1”-in onu kosmosda hasil etməsini nümayiş etdirə bildik. Zondun çəkisizlikdə olduğu 6 dəqiqə ərzində biz materiyanın dalğavarı xüsusiyyətlərinə həsr edilən 100-ə yaxın eksperiment keçirməyə nail olduq”, - o qeyd edib.

 Məlumata görə, Boze-Eynşteyn kondensatı xüsusiyyətinə görə özünü bir atom kimi aparan və tipik “atom” xüsusiyyətlərinə malik qaz və mayeyə oxşar qeyri-adi materiya formasıdır. Alimlərin sözlərinə görə, bu, oxşar süni “atom”ların xüsusiyyətlərinin asanlıqla manipulyasiyasına və onlardan kubitlər, kvant kompüter oyuqları və yüksək ötürücü struktur prototipi kimi istifadəsinə imkan verir.

 Bildirilir ki, fiziklər uzun müddətdir belə kollektiv “atom”ların özlərini kosmosda necə aparmasına maraq göstərsələr də, onların ideyasının yoxlanılması üçün qələvi metalların atomlarını soyudaraq Boze-Eynşteyn kondensatına çevirən qurğunun quraşdırılmasına görə bir neçə binanın tələb edilməsi çətinlik törədib. Almaniya mühəndisləri “MAIUS 1” atomları üçün miniatür “tələ” çip yaradaraq onu İsveçdə yerləşən Esreync kosmodromundan geodeziya raketi göyərtəsində göndərməklə bu problemi həll ediblər.

 Çipdə iki tip soyutma qurğusu - atom vibrasiyalarını boğan və onları soyumağa məcbur edən lazerlər, eləcə də ən “isti” atomları kənarlaşdıran və öz daxilində ən soyuq və hərəkətsiz hissəcikləri saxlayan maqnit “tələ” var. Çəkisizlik vəziyyətində aparılan təcrübələrin nəticələri fizik və mühəndislərə digər kvant cihazları miniatür şəklə salmağa və onların peyklərə inteqrasiyasını öyrənməyə kömək edəcək.

 Buraxılışı 2018-ci və 2019-cu illərə nəzərdə tutulan növbəti iki “MAIUS” missiyası çərçivəsində Almaniya alimləri Boze-Eynşteyn kondensatının xüsusiyyətlərinin tədqiqini davam etdirməyi planlaşdırmaqla yanaşı, Eynşteyn nisbilik nəzəriyyəsini yoxlamağa çalışacaqlar.

 Bu il “DLR” mərkəzindən başqa oxşar layihəni ABŞ Kosmik Agentliyi (NASA) də həyata keçirəcək. Agentlik iyunda Beynəlxalq Kosmik Stansiyaya Boze-Eynşteyn kondensatını formalaşdıracaq “CAL” alətini göndərməyi nəzərdə tutur.

 

HÜQUQ GUŞƏSİ

HÜQUQ GÜŞESİ

Bölmənin digər xəbərləri

Geriyə İrəli

İlk dərslər 20 Yanvara həsr olunub

17-01-2020-11-21 Xəbərlər

İlk dərslər 20 Yanvara həsr olunub

Yanvarın 17-də ümumi təhsil müəssisələrində 20 Yanvar - Ümumxalq Hüzn Gününə həs...

Naxçıvanın Bakıdakı daimi nümayəndəliyində 20 Yanvar faciəsi ilə bağlı anım tədbiri keçirilib

17-01-2020-09-57 Xəbərlər

Naxçıvanın Bakıdakı daimi nümayəndəliyində 20 Yanvar faciəsi ilə bağlı anım tədbiri keçirilib

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Bakı şəhərində Naxçıvan Muxtar Respublikasının Daimi Nü...

Ali Məclisin Sədri Sərəncam imzaladı

16-01-2020-19-30 Rəsmi

Ali Məclisin Sədri Sərəncam imzaladı

Naxçıvan Muxtar Respublikası Ali Məclisinin Sədri Vasif Talıbov yanvarın 16-da C...

Culfa rayonunda icbari tibbi sığortanın tətbiqi ilə bağlı müşavirə keçirilib

16-01-2020-19-05 Xəbərlər

Culfa rayonunda icbari tibbi sığortanın tətbiqi ilə bağlı müşavirə keçirilib

NUHÇIXAN xəbər verir ki, yanvarın 16-da Culfa rayonunda icbari tibbi sığortanın ...

Culfa rayonunda icbari tibbi sığortanın tətbiqinə başlanıb

16-01-2020-19-01 Rəsmi

Culfa rayonunda icbari tibbi sığortanın tətbiqinə başlanıb

Yanvarın 16-da Culfa rayonunda icbari tibbi sığortanın tətbiqi ilə bağlı tədbir ...

Kəngərli rayonunun Böyükdüz kəndində qapalı suvarma şəbəkəsi qurulur

16-01-2020-17-25 Xəbərlər

Kəngərli rayonunun Böyükdüz kəndində qapalı suvarma şəbəkəsi qurulur

Naxçıvan Muxtar Respublikasının Dövlət Meliorasiya və Su Təsərrüfatı Komitəsinin...

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

16-01-2020-17-03 Xəbərlər

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

Naxçıvan Muxtar Respublikasında yanvarın 17-nə gözlənilən hava proqnozu açıqlanı...

Naxçıvanda “ASAN xidmət” mərkəzinin layihələndirilməsi və tikintisinə 8,8 milyon manat ayrıldı - SƏRƏNCAM

16-01-2020-16-37 Xəbərlər

Naxçıvanda “ASAN xidmət” mərkəzinin layihələndirilməsi və tikintisinə 8,8 milyon manat ayrıldı - SƏRƏNCAM

Prezident İlham Əliyev yanvarın 16-da Naxçıvan şəhərində “ASAN xidmət” mərkəzini...

Muxtar respublikada əmək pensiyalarının ödənişi vaxtından əvvəl maliyyələşdirilib

16-01-2020-12-47 Xəbərlər

Muxtar respublikada əmək pensiyalarının ödənişi vaxtından əvvəl maliyyələşdirilib

Naxçıvan Muxtar Respublikası Dövlət Sosial Müdafiə Fondu tərəfindən muxtar respu...

Muxtar respublikada əhaliyə keyfiyyətli rabitə xidmətləri göstərilir

16-01-2020-11-23 Xəbərlər

Muxtar respublikada əhaliyə keyfiyyətli rabitə xidmətləri göstərilir

Muxtar respublikada yeni texnologiyaların tətbiqi və əhaliyə keyfiyyətli rabitə,...

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

16-01-2020-11-01 Xəbərlər

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

NUHÇIXAN muxtar respublikamızın ictimai-mədəni, sosial-iqtisadi yeniliklərini tə...

Naxçıvanda növbəti humanitar tibbi aksiya

16-01-2020-10-19 Xəbərlər

Naxçıvanda növbəti humanitar tibbi aksiya

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Naxçıvanda növbəti humanitar tibbi aksiya keçirilir.

Şəhid ailələrinin problemləri dövlətin diqqətindədir

16-01-2020-09-37 Xəbərlər

Şəhid ailələrinin problemləri dövlətin diqqətindədir

Azərbaycan Vətən Müharibəsi Veteranları və Şəhid Ailələri Naxçıvan Muxtar Respub...

Naxçıvan Muxtar Respublikası Nazirlər Kabinetinin mətbuat xidmətinin məlumatı

16-01-2020-09-00 Xəbərlər

Naxçıvan Muxtar Respublikası Nazirlər Kabinetinin mətbuat xidmətinin məlumatı

Naxçıvan Muxtar Respublikası Nazirlər Kabinetində yanvar ayının ilk 15 günü ərzi...

Naxçıvan şəhərində dronla gəzinti: ilk qardan sonra - VİDEO

15-01-2020-18-36 Xəbərlər

Naxçıvan şəhərində dronla gəzinti: ilk qardan sonra - VİDEO

Yanvarın 13-də Naxçıvan şəhərinə ilk qar yağıb. Naxçıvan televiziyasının əməkdaş...

Naxçıvanlı şairin kitabı Tehranda nəşr olunub

15-01-2020-16-42 Xəbərlər

Naxçıvanlı şairin kitabı Tehranda nəşr olunub

NUHÇIXAN xəbər verir ki, Azərbaycan Yazıçılar və Jurnalistlər Birliklərinin üzvü...

Hakimlər üçün təlim-məşq toplanışı yekunlaşıb

15-01-2020-15-51 Xəbərlər

Hakimlər üçün təlim-məşq toplanışı yekunlaşıb

NUHÇIXAN xəbər verir ki, AFFA-nın dəstəyi, Naxçıvan Muxtar Respublikası  Gənclər...

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

15-01-2020-15-30 Xəbərlər

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

NUHÇIXAN muxtar respublikamızın ictimai-mədəni, sosial-iqtisadi yeniliklərini tə...

Ötən il pensiyaların orta aylıq məbləği 237 manat olub

15-01-2020-12-25 Xəbərlər

Ötən il pensiyaların orta aylıq məbləği 237 manat olub

“2019-cu il ərzində vergi orqanları tərəfindən məcburi dövlət sosial sığorta haq...

Şagirdlər “İnkişaf edən Naxçıvan” filmini izləyiblər

15-01-2020-11-00 Xəbərlər

Şagirdlər “İnkişaf edən Naxçıvan” filmini izləyiblər

Heydər Əliyev Uşaq-Gənclər Yaradıcılıq Mərkəzində Naxçıvan Dövlət Televiziya və ...

“Vanderlast” jurnalı bu il də turistləri Naxçıvana çağırır

15-01-2020-10-37 Xəbərlər

“Vanderlast” jurnalı bu il də turistləri Naxçıvana çağırır

NUHÇIXAN xəbər verir ki, dünyanın məşhur turizm jurnalı olan “Vanderlast” öz say...

Xalq sevgisi, siyasi iradə və Naxçıvanın bu günü

14-01-2020-17-22 Xəbərlər

Xalq sevgisi, siyasi iradə və Naxçıvanın bu günü

Antik yunan filosofu Aristotel “Politika” əsərində yazır ki, inam uğuru təmin ed...

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

14-01-2020-17-01 Xəbərlər

Naxçıvanda sabaha olan hava proqnozu

Naxçıvan Muxtar Respublikasında yanvarın 15-nə gözlənilən hava proqnozu açıqlanı...

Naxçıvanda sosial qayğıya ehtiyacı olanlara fərdi yaşayış evləri, mənzillər və avtomobillər təqdim olunub

14-01-2020-16-19 Rəsmi

Naxçıvanda sosial qayğıya ehtiyacı olanlara fərdi yaşayış evləri, mənzillər və avtomobillər təqdim olunub

NUHÇIXAN xəbər verir ki, yanvarın 14-də 1 şəhid ailəsinə, Azərbaycan Respublikas...

Əsrin dörddə biri

14-01-2020-13-29 Xəbərlər

Əsrin dörddə biri

İndi qış günlərində Naxçıvan isti evləri, qızdırılan mənzilləri ilə əsl qış isti...

Naxçıvan Müəllimlər İnstitutunda doktorant və dissertant hazırlığı uğurla həyata keçirilir

14-01-2020-13-00 Xəbərlər

Naxçıvan Müəllimlər İnstitutunda doktorant və dissertant hazırlığı uğurla həyata keçirilir

Naxçıvan Müəllimlər İnstitutunda 2019-cu ildə görülmüş işlər və qarşıda duran və...

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

14-01-2020-12-18 Xəbərlər

Ötən günün mənzərəsi - VİDEO

NUHÇIXAN muxtar respublikamızın ictimai-mədəni, sosial-iqtisadi yeniliklərini tə...

Dövlət Gömrük Komitəsində maarifləndirici tədbir

14-01-2020-11-57 Xəbərlər

Dövlət Gömrük Komitəsində maarifləndirici tədbir

Naxçıvan Muxtar Respublikası Fövqəladə Hallar Nazirliyi və Dövlət Gömrük Komitəs...

Magistraturaya qəbul qaydalarında dəyişiklik edilib

14-01-2020-10-54 Xəbərlər

Magistraturaya qəbul qaydalarında dəyişiklik edilib

Nazirlər Kabineti Azərbaycan Respublikasının "Ali təhsil müəssisələrinin və Azər...

Ötən il muxtar respublikada 187 milyon manatlıq inşaat işləri yerinə yetirilib

14-01-2020-10-16 Xəbərlər

Ötən il muxtar respublikada 187 milyon manatlıq inşaat işləri yerinə yetirilib

Naxçıvan Muxtar Respublikası Dövlət Şəhərsalma və Arxitektura Komitəsinin xətti ...